Σε ένα νέο βιβλίο που κυκλοφόρησε την 26η Αυγούστου 2026 στις ΗΠΑ και που καταφανώς είναι αποτέλεσμα του τρόμου που έχει σπείρει στην Αμερικάνικη ακαδημαϊκή κοινότητα η εντός ελαχίστου χρόνου αλματώδης και κυρίως ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της ΑΙ (Τεχνητή Νοημοσύνη), με τον τίτλο : “Η άνοδος και η πτώση του Τεχνηκού Κράτους” (The Rise and Fall of the Artificial State), η συγγραφέας του βιβλίου Jill Lepore καθηγήτρια της Αμερικανικής Ιστορίας και της Νομικής Επιστήμης στο Harvard University καθώς και διακεκριμένη αρθρογράφος στο περιοδικό “New Yorker”, παρουσιάζει μια βαθιά και ανησυχητική ανάλυση για το πώς η ψηφιακή τεχνολογία. μέσω της ΑΙ διαβρώνουν ήδη τη φιλελεύθερη δημοκρατία σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η Άνοδος του “Τεχνητού Κράτους”.
Εμπνευσμένη από το κλασικό έργο του 1951 της Hannah Arendt, «Οι απαρχές του ολοκληρωτισμού» (The Origins of Totalitarianism), η Jill Lepore ορίζει την ΑΙ ή το «Τεχνητό Κράτος» όπως η ίδια την αποκαλεί, ως την επερχόμενη διακυβέρνηση των ανθρώπων από μηχανές τις οποίες θα κατασκευάζουν πανίσχυρες ιδιωτικές εταιρείες με επικεφαλείς δισεκατομμυριούχους επενδυτές, οι οποίοι αν και θα βρίσκονται στο περιβάλλον πανίσχυρων πολιτικών, θα στερούνται κάθε πολιτικής συνείδησης. όπως συμβαίνει τώρα με τον Elon Musk, τον πρώτο και μοναδικό τρισεκατομμυριούχοuς στον κόσμο που σήμερα είναι στο επιτελείο του Αμερικανού Προέδρου και ίσως αύριο ο ίδιος ή κάποιος όμοιος του, να είναι στο επιτελείο του Πρόεδρου της Κινέζικης Δημοκρατίας.
Πρόκειται για ένα απάνθρωπο πολιτικό μοντέλο που θα αντικαθιστά τη συνταγματική δημοκρατία με μια διακυβέρνηση που θα ολοκληρώνει το έργο της μέσω αλγορίθμων και δεδομένων.
Το "Τεχνητό Κράτος" δεν θα είναι ένα παραδοσιακό κράτος με τις κλασικές υπηρεσίες παιδείας, υγείας, ασφάλειας, εμπορείου, μεταφορών θα είναι το αποτέλεσμα της μεταβίβασης των κρατικών λειτουργιών σε μεγάλα τεχνολογικά συστήματα, τα αποκαλούμενα Big Tech και οι αρχιτέκτονες αυτών των συστημάτων θα ενδιαφέρονται μόνο για το οικονομικό τους αποτέλεσμα και όχι για το κράτος δικαίου ή τη δημοκρατική συναίνεση.
Η Jill Lepore χρησιμοποιεί στο βιβλίο της μια σκληρή μεταφορά: "Το “Τεχνητό Κράτος” θα αντιμετωπίζει τους ανθρώπους όπως ο άνθρωπος τα ζώα και μάλιστα στην “εντατική κτηνοτροφία”.
Το κράτος αυτό θα μας κατηγοριοποιεί, θα μας απομονώνει και θα μας αποξενώνει, μετατρέποντάς μας από δημιουργούς και εργαζόμενους ανθρώπους σε απλά όντα συλλογής δεδομένων και ψηφιακών προβλέψεων.
Οι δισεκατομμυριούχοι επενδυτές, ιδιοκτήτες των Big Tech της και της Silicon Valley δεν θα αντλούν τις ιδέες τους από την πολιτική επιστήμη ή τη φιλοσοφία, αλλά από δυστοπικά σενάρια επιστημονικής φαντασίας και αντί στο όνομα του ανθρωπίνου γένους να αποφύγουν αυτές τις δυστοπίες, αντίθετα θα τις χρησιμοποιούν ως “οδηγό” για να αναπτύξουν τις επιχειρήσεις τους, αδιαφορώντας για το μέλλον της ανθρωπότητας.
Η Πτώση του Τεχνητού Κράτους.
Η πιο σημαντική θέση της συγγραφέως, ιστορικού και νομικού, είναι ότι τίποτα από όλα αυτά δεν είναι αναπόφευκτα. Όπως η ανθρωπότητα κατάφερε στο παρελθόν να διαλύσει άλλα απάνθρωπα συστήματα όπως την φεουδαρχία, τον φασισμό και τη δουλεία, έτσι μπορεί να αποσυναρμολογήσει και το «Τεχνητό Κράτος
Για να γίνει όμως αυτό, πρέπει πρώτα να κατανοήσουμε την ιστορία του, να απαιτήσουμε ξανά τον έλεγχο του και να διορθώσουμε τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι της Silicon Valley παρερμηνεύοντας την επιστημονική φαντασία και αφιερώνοντας όλο το ενδιαφέρον και τα κεφάλαια τους στην άνοδο της αξίας των μετοχών των «Big Tech» εταιρειών τους, αδιαφορούν παντελώς για το μέλλον της ανθρωπότητας.
Η επέτειος των 250 χρόνων από την ίδρυση των Ηνωμένων Πολιτειών γιορτάσθηκε καθώς η χώρα διανύει μια περίοδο βαθιάς πολιτικής πόλωσης, αμφισβήτησης των θεσμών, του Συντάγματος και της ανεξέλεγκτης επέλασης ραγδαίων τεχνολογικών μετασχηματισμών που απειλούν ευθέως την λειτουργία του κράτους και τους δημοκρατικούς θεσμούς.
Στο σημείο αυτό αναπόφευκτα, προκύπτει το ερώτημα : Μπορεί η δημοκρατία να συνεχίσει να λειτουργεί όταν η πολιτική ζωή μεταφέρεται ολοένα περισσότερο σε κερδοσκοπικές ιδιωτικές ψηφιακές πλατφόρμες όπου επικρατούν οι δισεκατομμυριούχοι επενδυτές της ΑΙ που συγχρόνως είναι και διακεκριμένοι επιτελείς ενός πανίσχυρου παγκόσμιου αρχηγού, του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών ;
Η Jill Lepore, καθηγήτρια της Αμερικανικής Ιστορίας και της Νομικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και αρθρογράφος στο περιοδικό «New Yorker», έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος του έργου της ακριβώς σε απαντήσεις σε αυτού του είδους τα ερωτήματα. Στα βιβλία, στις δημόσιες παρεμβάσεις και στα άρθρα της εξετάζει την αμερικανική ιστορία όχι ως μια γραμμική πορεία προόδου αλλά ως μια διαρκή διαπραγμάτευση.
Το τελευταίο διάστημα έχει επικεντρωθεί ιδιαίτερα στη σχέση τεχνολογίας και πολιτικής, υποστηρίζοντας ότι οι φιλελεύθερες δημοκρατικές κατακτήσεις τελευταίων αιώνων βρίσκονται μπροστά σε μια βαθιά μετατόπιση, καθώς διολισθαίνουν μετά από μια καθολική και ανεξέλεγκτη χρήση της ΑΙ, σε έναν κόσμο στον οποίο οι δημοκρατικοί θεσμοί θα αντικαθίστανται σταδιακά αλλά σταθερά από νέους κανόνες που θα επιβάλουν το “Τεχνηκό Κράτος” (Artificial state) και οι δισεκατομμυριούχοι μέτοχοι των “Big Tech”.
Jill Lepore : Καθηγήτρια Ιστορίας και Νομικής στο Harvard University USA
Τι σημαίνει καθηγήτρια/καθηγητής σε μεγάλο Αμερικάνικο Πανεπιστήμιο
Η πρόσληψη καθηγητή σε ένα μεγάλο ιδιωτικό πανεπιστήμιο των ΗΠΑ, όπως το Harvard, το Stanford ή το MIT, βασίζεται σε αυστηρά κριτήρια ακαδημαϊκής αριστείας και ακολουθεί μια μακρά διαδικασία αξιολόγησης που είναι παντελώς αδύνατη η εφαρμογή της στα Πανεπιστήμια μας, μια που τα κριτήρια που βαρύνουν είναι περισσότερο πολιτικά -ιδεολογικά και λιγότερο ακαδημαϊκά.
Προϋποθέσεις Πρόσληψης
- Ακαδημαϊκοί Τίτλοι: Απαραίτητη προϋπόθεση είναι το διδακτορικό (Ph.D.) από αναγνωρισμένο και συνήθως κορυφαίο πανεπιστήμιο. Στις θετικές επιστήμες (STEM), απαιτείται επιπλέον πολυετής εμπειρία ως μεταδιδακτορικός ερευνητής (postdoc).
- Ερευνητικό Έργο και Δημοσιεύσεις: Υψηλός δείκτης παραγωγής πρωτότυπης έρευνας. Στις ανθρωπιστικές σπουδές ζητείται η προοπτική ή η ύπαρξη βιβλίου (monograph) από έγκριτο ακαδημαϊκό εκδοτικό οίκο, ενώ στις θετικές επιστήμες δημοσιεύσεις σε κορυφαία περιοδικά (π.χ. Nature, Science) και εξασφάλιση χρηματοδοτήσεων (grants).
- Διδακτική Ικανότητα: Απόδειξη παιδαγωγικής επάρκειας, παρουσίαση φιλοσοφίας διδασκαλίας (Teaching Statement) και συχνά εμπειρία αυτοτελούς διδασκαλίας μαθημάτων.
- Συσстатиκές Επιστολές: Συνήθως 3 έως 5 επιστολές από καταξιωμένους ακαδημαϊκούς εκτός του ιδρύματος (arm's-length letters) που αξιολογούν την αξία του υποψηφίου στον κλάδο του.
- Διαδικασία Επιλογής (Academic Job Market): Περιλαμβάνει την υποβολή φακέλου (βιογραφικό, ερευνητική και διδακτική πρόταση, δείγματα γραφής), αρχικές συνεντεύξεις, και τελικά μια διερευνητική διήμερη επίσκεψη στην πανεπιστημιούπολη (on-campus visit) που περιλαμβάνει δημόσια διάλεξη (job talk) και συνεντεύξεις με τη σχολή και τη διοίκηση.
- Δυνατότητα Πρόσληψης: Για να προσληφθεί κάποια/ος ως καθηγητής/καθηγήτρια σε μεγάλο Αμερικάνικο Πανεπιστήμιο πρέπει να μην είναι τυχαίος και για να μονιμοποιηθεί, πρέπει να αποδειχθεί σπουδαίος επιστήμων.
Τα χαρακτηριστικά των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης (AI)
Οι βασικότεροι οργανισμοί και εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης (AI) παγκοσμίως, το ιδιοκτησιακό τους καθεστώς και ο τρόπος χρηματοδότησής τους διαμορφώνονται σήμερα τον Σεπτέμβριο του 2026 ως εξής:
· OpenAI
o Ιδιοκτησία / Στήριξη: Λειτουργεί με υβριδικό μοντέλο ("capped-profit"). Σημαντικότεροι επενδυτές και στρατηγικοί εταίροι είναι η Microsoft, η Amazon, η SoftBank, η Nvidia και η Thrive Capital.
o Πηγές Κεφαλαίων: Αλλεπάλληλοι γύροι χρηματοδότησης δισεκατομμυρίων από venture capital, στρατηγικές επενδύσεις, συνδρομές χρηστών από ChatGPT, Plus/Team/Enterprise και χρεώσεις API για προγραμματιστές.
· Anthropic
o Ιδιοκτησία / Στήριξη: Της ανεξάρτητης εταιρείας “Public Benefit Corporation” που ιδρύθηκε από πρώην στελέχη της OpenAI. Βασικοί επενδυτές και στρατηγικοί υποστηρικτές είναι η Google και η Amazon.
o Πηγές Κεφαλαίων: Μεγάλοι γύροι χρηματοδότησης, άμεσες επενδύσεις με αντάλλαγμα μερίδια και παροχή υπολογιστικής ισχύος, “cloud credits” από την Google και την Amazon, καθώς και έσοδα από το συνδρομητικό Claude.
· Google DeepMind / Google AI
o Ιδιοκτησία / Στήριξη: Ανήκει εξ ολοκλήρου στην Alphabet Inc. είναι η μητρική εταιρεία της Google.
o Πηγές Κεφαλαίων: Χρηματοδοτείται απευθείας από τα έσοδα της Google (Διαφημίσεις, YouTube, Google Cloud) και εμπορευματοποιεί τα μοντέλα της μέσω του Google Cloud και των υπηρεσιών τεχνητής νοημοσύνης Gemini.
· Microsoft AI
o Ιδιοκτησία / Στήριξη: Ανήκει στη Microsoft Corporation.
o Πηγές Κεφαλαίων: Εταιρικά έσοδα της Microsoft από το cloud, τα λειτουργικά συστήματα και τις σουίτες εφαρμογών (Microsoft 365 Copilot), παράλληλα με τη βαθιά στρατηγική συμμαχία της με την OpenAI.
· Meta AI
o Ιδιοκτησία / Στήριξη: Ανήκει στη Meta Platforms, Inc. (συμφερόντων Mark Zuckerberg).
o Πηγές Κεφαλαίων: Χρηματοδοτείται οργανικά από τα τεράστια έσοδα της Meta από τις ψηφιακές διαφημίσεις (Facebook, Instagram, WhatsApp), διαθέτοντας παράλληλα τα μοντέλα της σειράς Llama ως ανοιχτού κώδικα, open-weights.
· xAI
o Ιδιοκτησία / Στήριξη: Ιδρύθηκε από τον μοναδικό τρισεκατομμυριούχο Elon Musk και συνδέεται επιχειρηματικά με τα ευρύτερα συστήματα του “Big Tech”, όπως η SpaceX.
o Πηγές Κεφαλαίων: Ιδιωτικοί γύροι χρηματοδότησης από επενδυτές τεχνολογίας, κεφάλαια του ίδιου του ιδρυτή και ενσωμάτωση του Grok στην πλατφόρμα X (πρώην Twitter).
· Mistral AI
o Ιδιοκτησία / Στήριξη: Ανεξάρτητη γαλλική startup με έδρα το Παρίσι, υποστηριζόμενη από ευρωπαϊκά και διεθνή επενδυτικά κεφάλαια, καθώς και από εταιρείες όπως η Microsoft και η Nvidia.
Πηγές Κεφαλαίων: Γύροι venture capital και εμπορικά συμβόλαια με ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και μεγάλες επιχειρήσεις για εξειδικευμένα μοντέλα
Υ.Φ. : Πολλοί, σε όλον τον κόσμο, αναμένουν να σταματήσει η επέλαση του “Τεχνητού Κράτους” εφόσον χάσει ο Trump στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, κάτι που δεν φαίνεται πάντως να είναι εύκολο διότι ο Θεός εκτός από το Ιράν, την Κολομβία, την Γροιλανδία και τον Καναδά που του έστειλε για να τσακώνεται, του έχει κάνει δώρο και τους Δημοκρατικούς, οι οποίοι κατεβάζουν σαν υποψηφίους πολιτικούς σαν τον Jo Biden ή την Kamila Haris, κάτι σαν Ανδρουλάκη ή Καρυστιανού ή ακόμη χειρότερο ... μουσουλμάνους. Αν όμως ο Trump δεν χάσει τον έλεγχο των δυο νομοθετικών σωμάτων του Κογκρέσου, την Γερουσία και την Βουλή των Αντιπροσώπων, δεν πρόκειται ούτε αυτός να σταματήσει τις ηλιθιότητες που όλοι πληρώνουμε, ούτε και να εμποδισθεί η ανεξέλεγκτη επέλαση του “Τεχνητού Κράτους”. Και μια και μένουν άλλα δυόμιση χρόνια θητείας, ας κάνουμε το μόνο που μπορούμε έτσι όπως μπλέξαμα, τον σταυρό μας