..... τέλος μιας εποχής.
Από τους 45* Αμερικανούς προέδρους, που έχουν θητεύσει στον Λευκό Οίκο, αρκετοί διακρίθηκαν για την μόρφωση τους, τον σεβασμό τους στον ΟΗΕ και στους διεθνείς πολιτικούς κανόνες, όσο μπορούσαν βέβαια. Υπήρξαν όμως και μερικοί που κόσμησαν έντονα όχι μόνο την αμερικανική, αλλά και την παγκόσμια πολιτική σκηνή τόσο με την καλλιέργεια του πνεύματος μέσω της γνώσης όσο και με τη φιλειρηνική τους πολιτική.
Αυτούς τους εξαίρετους πολιτικούς και ιδανικούς ανθρώπους θα επιχειρήσει να τιμήσει αυτή η ανάρτηση, αν και κάποιοι ευαίσθητοι αναγνώστες αυτού του blog ίσως διακρίνουν και τον αποχαιρετισμό ενός Ευρωπαίου του νότου σε ένα μεγάλο έθνος του οποίου οι ηγέτες του ανασήκωσαν με ασφάλεια την χώρα του από τα ερείπια ενός καταστροφικού πολέμου και μέσα στα ογδόντα χρόνια συμπόρευσης και συμμαχίας, του εξασφάλισαν την ελευθερία, την ειρήνη και την ευημερία του.
Οι τρεις κατηγορίες επιφανών Προέδρων.
1η. Τρεις ήταν οι πρόεδροι που ξεχώρισαν στην ιστορία των ΗΠΑ για την διανοητική τους καλλιέργεια και το ανώτερο πνευματικό εκτόπισμα τους.
2η. Δύο ήταν οι πρόεδροι που επέλεξαν ως απόλυτη προτεραιότητα της πολιτική τους τη διπλωματία έναντι του πολέμου, παρότι στην αμερικανική εξωτερική πολιτική είναι εξαιρετικά δύσκολο να υπάρξουν πρόεδροι “ειρηνιστές” μια και έχουν και τον ρόλο του διεθνή Σερίφη λόγω των παγκόσμιων γεωπολιτικών αναγκών.
3η. Τέλος υπήρξε και ένας που επέδειξε, με απόλυτη μάλιστα επιτυχία, φιλειρηνική πολιτική.
*Το παράδοξο πάντως είναι ότι ο τωρινός Πρόεδρος επίσημα φέρεται ως ο 47οςστη σειρά και όχι 45ος όπως είναι το σύνολο των πολιτικών που έχουν θητεύσει στον Λευκό Οίκο, τούτο οφείλεται στο ότι δύο Πρόεδροι, ο Grover Cleveland και ο Donald Trump, έχουν εκλεγεί σε δύο μη συνεχόμενες θητείες και μετράνε διπλά.
Οι Διανοούμενοι.
Οι πρόεδροι που με κορυφαία μόρφωση, συγγραφικό έργο και άρτια επιστημονική συγκρότηση θεωρούνται από την Αμερικανική και διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα ως οι κατ’ εξοχήν “διανοούμενοι” του Λευκού Οίκο, ήταν τρεις.
Thomas Jefferson 1743-1826 : Ο 3ος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών (1801-1809) Ο “ξερόλας” (Know-it-all) για τους απλοϊκούς Αμερικανούς ή “ο Άνθρωπος της Αναγέννησης” (Renaissance Man) για τις τότε αμερικάνικες εφημερίδες λχ Boston Gazette και Massachusetts Spy. Ήταν αρχιτέκτονας, αρχαιολόγος, συγγραφέας, θεωρείται ο συντάκτης της “Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας”, (Declaration of Independence), ένα από τα πιο σημαντικά έγγραφα του Δυτικού πολιτισμού και της παγκόσμιας πολιτικής ιστορίας, με το οποίο οι 13 Αμερικανικές αποικίες ανακήρυξαν επίσημα την ανεξαρτησία τους από το Βρετανικό Στέμμα, γνώριζε άριστα πέντε γλώσσες, μεταξύ των οποίων Αρχαία Ελληνικά και Λατινικά, η δε προσωπική του συλλογή βιβλίων αποτέλεσε τη βάση για τη δημιουργία της μεγάλης Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου
James Madison 1751 – 1836 : Ο 4ος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών (1809 - 1817) ένας από τους σημαντικότερους “Πατέρες του Έθνους” (Founding Fathers). Έμεινε γνωστός ως ο “Πατέρας του Αμερικανικού Συντάγματος” λόγω του καθοριστικού του ρόλου στη σύνταξη και τη δομή του. ‘Έγραψε μαζί με τον Alexander Hamilton, μια σειρά δοκιμίων (τα περίφημα Federalist Papers) που σκοπό είχαν να πείσουν τις πολιτείες να επικυρώσουν το Σύνταγμα. Τα δοκίμιά του, όπως το Federalist No.10, θεωρούνται διαμάντια για την πολιτική επιστήμη και διδάσκονται ως υποδείγματα δημιουργικής πολιτικής σκέψης σε όλα τα Πανεπιστήμια του Δυτικού κόσμου. Συνέταξε τις κρίσιμες πρώτες δέκα τροποποιήσεις του Συντάγματος (Bill of Rights) οι οποίες εγγυώνται τις ατομικές ελευθερίες των πολιτών, την ελευθερία του λόγου και διασφαλίζουν την ανεξιθρησκία, μεταξύ αυτών και την πολυσυζητημένη 2η τροποποίηση για το δικαίωμα των πολιτών να κατέχουν και να φέρουν όπλα (Τελικά η τροποποίηση αυτή, της ελεύθερης κατοχής των όπλων, ήταν που έπεισε τις πολιτείες του Νότου να επικυρώσουν το Σύνταγμα)
John Quincy Adams 1767- 1848 : Ο 6ος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών (1825-1829). Γιος του 2ου κατά σειρά Προέδρου John Adams. Θεωρείται ο Πρόεδρος με τον υψηλότερο δείκτη ευφυΐας IQ (Intelligence Quotient) ο οποίος ήταν γύρω στο 175 όταν ο διεθνής μέσος όρος στους ενήλικες δεν υπερβαίνει το 100. Είχε βαθιά γνώση της Νομικής επιστήμης και πλατιά λογοτεχνική καλλιέργεια. Μιλούσε άπταιστα εφτά γλώσσες και τις μιλούσε και τις έγραφε καλύτερα και από την μητρική του την αγγλική, είχε σπουδάσει σε ευρωπαϊκά πανεπιστήμια (αυτό για την Αμερική, του 18ου και 19ου ήταν πολύ σπουδαίο) ήταν δεινός διπλωμάτης, διακεκριμένος νομικός και προτού εκλεγεί Πρόεδρος ήταν τακτικός καθηγητής του μαθήματος της ρητορικής της Νομική σχολή στο Harvard University. Μετά τη Προεδρική θητεία του υπηρέτησε για σχεδόν δύο δεκαετίες στη Βουλή των Αντιπροσώπων, όπου έγινε σφοδρός πολέμιος της δουλείας.
Οι Φιλειρηνιστές
Οι πρόεδροι που επέλεξαν κατά την διάρκεια της θητείας τους, τη διπλωματία αντί του πολέμου και αφιέρωσαν τη ζωή τους στην παγκόσμια ειρήνη.
Woodrow Wilson 1856 – 1924 : Ο 28ος (1913-1921) και μοναδικός, μέχρι σήμερα Πρόεδρος των ΗΠΑ με διδακτορικό τίτλο (Ph.D.) στην Πολιτική Επιστήμη και στη Ιστορία. Πριν ασχοληθεί με την πολιτική, ήταν μέλος της Ακαδημίας της πολιτείας του New Jersey και Πρόεδρος του Princeton University. Παρά το γεγονός ότι οι ΗΠΑ εισήλθαν τελικά στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο επί των ημερών του, ο ίδιος πάλεψε σκληρά για να το αποφύγει. Μετά τον πόλεμο, έγινε ο αρχιτέκτονας της Κοινωνίας των Εθνών (προδρόμου του ΟΗΕ) με στόχο την διασφάλιση της παγκόσμιας ειρήνης, έργο για το οποίο έλαβε το Νόμπελ Ειρήνης το 1919.
Duight D. Eisenhower 1890 – 1969: Ο 34ος (1953-1961). Αν και ήταν επαγγελματίας στρατιωτικός και πολέμαρχος, διετέλεσε αρχιστράτηγος των συμμάχων κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ως Πρόεδρος ήταν εξαιρετικά απρόθυμος να χρησιμοποιήσει στρατιωτική βία. Τερμάτισε τον Πόλεμο της Κορέας και έμεινε στην ιστορία για τον περίφημο αποχαιρετιστήριο λόγο του προς τον Αμερικανικό λαό, όπου τον προειδοποίησε για τους κινδύνους του “στρατιωτικού-βιομηχανικού συμπλέγματος” όπου κατ’ αυτόν, ο στρατός και η βιομηχανία όπλων θα πιέζουν πάντα για πολέμους.
Ο Ειρηνιστής.
Η παρουσίαση των επιφανών Αμερικανών προέδρων, ολοκληρώνεται με την οφειλόμενη αποτίσει φόρου τιμής στον μοναδικό Αμερικανό Πρόεδρο που κατά την θητεία του επέδειξε, σε απόλυτο βαθμό, ακλόνητη προσήλωση στην ειρήνη.
James Earl Carter Jr. 1924 –2024 ο 39ος κατά σειρά Πρόεδρος (1977-1981) ο περιώνυμος “φιστικάς” (peanut farmer) επειδή πριν ασχοληθεί με την πολιτική ήταν αγρότης και διατηρούσε μεγάλη επιχείρηση καλλιέργειας και εμπορίας φιστικιών στην πολιτεία της Georgia.
Ο Jimmy Carter όπως έμεινε γνωστός στην ιστορία, είναι ο απόλυτος ορισμός του Αμερικανού φιλειρηνιστή Προέδρου. Κατά τη διάρκεια της θητείας του οι ΗΠΑ δεν έριξαν ούτε μία βόμβα, δεν ενεπλάκησαν σε κανέναν πόλεμο και κάτι μοναδικό, επί Jimmy Carter οι ΗΠΑ δεν έκαναν και ούτε απείλησαν να κάνουν στρατιωτική επέμβαση, αντίθετα επί προεδρίας του υπεγράφησαν στις 17 Σεπτεμβρίου 1978 οι ιστορικές συμφωνίες του Camp David από τον Πρόεδρο της Αιγύπτου Anwar Sadat και τον Πρωθυπουργό του Ισραήλ Menachem BegΠin στο προεδρικό καταφύγιο του Camp David στην πολιτεία Maryland (Camp David Accords), που έφεραν την ειρήνη μεταξύ Αιγύπτου και Ισραήλ. Είναι ο δεύτερος Αμερικάνος Πρόεδρος μετά τον Woodrow Wilson που τιμήθηκε με Νόμπελ Ειρήνης το 2002 τόσο για το πριν όσο και για το μετά την Προεδρία του, ανθρωπιστικό και φιλειρηνικό του έργο.
Μετά τον θάνατό του, που τον βρήκε σε ηλικία 100 ετών στις 29 Δεκεμβρίου 2024, τα Αμερικάνικα πανεπιστήμια ξεκίνησαν, στο μάθημα της νεώτερης Αμερικάνικης πολιτικής ιστορίας, να τον αναφέρουν ως έναν από τους πιο αποτελεσματικούς, ηθικούς, ειρηνικούς και καλλιεργημένους προέδρους.
Στην προσωπική του ζωή ο Jimmy Carter μετά την αποφοίτησή του από τη Ναυτική Ακαδημία των ΗΠΑ στην Annapolis της πολιτείας Maryland, υπηρέτησε ως μόνιμος αξιωματικός στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ (U.S. Navy) για περίπου 7 χρόνια (1946–1953). Η καριέρα του μοιράστηκε ανάμεσα σε πλοία επιφανείας και στο πρωτοποριακό τότε πρόγραμμα ανάπτυξης πυρηνικών υποβρυχίων, αποστρατεύτηκε στις 9 Οκτωβρίου 1953 με τον βαθμό Υποπλοίαρχου (Lieutenant), παρότι δεν είχε σκοπό να εγκαταλείψει το ναυτικό, καθώς έκανε μια εξαιρετική καριέρα στο πρωτοποριακό πρόγραμμα πυρηνικής πρόωσης υποβρυχίων, ο ξαφνικός θάνατος του πατέρα του τον ανάγκασε να παραιτηθεί για να αναλάβει την οικογενειακή επιχείρηση φιστικιών στο city of Plains της Georgia. Υπήρξε συγγραφέας πολλών βιβλίων και το σπουδαιότερο ήταν ο πιο αποτελεσματικός φιλειρηνιστής ηγέτης που πέρασε ποτέ από τον Λευκό Οίκο. Δεν υπάρχει πλατεία, ίδρυμα, αεροδρόμιο, Πανεπιστήμιο, ή αεροπλανοφόρο με το όνομα του, ο Carter σύμφωνα με την επιθυμία του, αρνήθηκε κάθε τιμητική διάκριση, το μόνο που ζήτησε λιγο πριν πεθάνει, ήταν να επιστρέψει εκεί από όπου πριν 100 χρόνια ξεκίνησε, έτσι ετάφη στο κτήμα του στο Plains της Georgia, δίπλα από τις φιστικιές του και μαζί με την επί 77 χρόνια σύζυγό του Ρόζαλι.
Σαράντα τρία χρόνια μετά από αυτόν και παρά τις επίμονες προσπάθειες από τους Bill Clinton και Barack Obama ανάσχεσης της επερχόμενης πολιτικής καταστροφής, τελικά αυτή δεν αποφεύχθηκε μια και 76.748.243 ήτοι το 49,91% των Αμερικανών ψηφοφόρων τον Νοέμβριο του 2024 είχαν αντίθετη γνώμη, έτσι η αμερικάνικη πολιτική απώλεσε, τον χαρακτήρα και τον παραδοσιακό προσανατολισμό της που ήταν ο σεβασμός στους συμμάχους, στον ΟΗΕ και στις πολιτικές παραδόσεις της Δύσης και από τις 20 Ιανουαρίου 2025 ημέρα ορκωμοσίας του νέου Προέδρου και ημέρα αναλήψεως των καθηκόντων του (όπως ορίζει η 20η Συνταγματική τροπολογία του James Madison), κατέληξε στην σημερινή απροκάλυπτη εφαρμογή πολιτικής αυθαιρεσίας, επίδειξη φιλίας σε αυταρχικούς και αναθεωρητικούς ηγέτες, απροκάλυπτες απειλές εναντίον όλων ακόμη και συμμάχων και τελικώς χρήση ωμής στρατιωτικής βίας. Τα τελευταία γεγονότα πάντως πρέπει επί τέλους να πείσουν τους Ευρωπαίους και ιδίως τους πλέον αδύναμους εξ αυτών Έλληνες, ότι βρίσκονται στο ...... τέλος μιας εποχής.
