Τετάρτη 18 Νοεμβρίου 2026

Ένας Πρόεδρος και ένα κοριτσάκι κάποτε στην Αμερική ……

     

Ένας Πρόεδρος για πόλεμο και ειρήνη ..

Ένα από τα πιο σημαντικά αλλά και τα πιο δύσκολα προβλήματα των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, ήταν η κατάργηση του φυλετικού διαχωρισμού και κυρίως αυτό που πονούσε πιο πολύ, του ρατσισμού στα σχολεία.  

Τον Νοέμβριο του 1960 και ενώ ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Dwight Eisenhower ολοκλήρωνε τη θητεία του και ετοιμαζόταν για αποχωρήση τον Ιανουάριο του 1961, ήρθε μια δικαστική απόφαση που διέτασσε την άμεση εφαρμογή του νόμου για την “Ενσωμάτωση των μαύρων μαθητών στα σχολεία” (desegregation).

Ήταν 14 Νοεμβρίου 1960 ημέρα που μια 6χρονη Αφροαμερικανίδα, η Ruby Bridges ονειρευόταν να γίνει το πρώτο μαύρο παιδί που θα φοιτούσα στο Δημοτικό Σχολείο “William Frantz” στο New Orleans city της Louisiane.

Όμως τόσο ο Κυβερνήτης της πολιτείας James Davis του Δημοκρατικού κόμματος γνωστός τραγουδιστής της κάντρι μουσικής, όσο και η τοπική αστυνομία δήλωσαν αδυναμία για την παροχή προστασίας του μικρού κοριτσιού.

Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, πρώην αρχιστράτηγος των συμμαχικών δυνάμεων στον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο Dwight Eisenhower αντέδρασε άμεσα με τηλεοπτικό διάγγελμα και έδωσε εντολή στην Ομοσπονδιακή Αστυνομία να εξασφαλίζει όσο χρόνο χρειασθεί την ασφαλή προσέλευση και αποχώρηση της 6χρονης μαύρης Ruby Bridges στο σχολείο, όπως και έγινε.

Ένα κοριτσάκι γράφει ιστορία

“Δεν είχα ιδέα ότι επρόκειτο να πάω σε σχολείο λευκών”. Με αυτά τα λόγια, σε συνέντευξή της, μετά από 60 χρόνια το 2022 στο αμερικανικό δημόσιο ραδιόφωνο NPR, η Ruby Bridges θυμήθηκε την ημέρα που σε ηλικία μόλις έξι ετών έμελλε, να γράψει Ιστορία στον αγώνα για την κατάκτηση της φυλετικής ισότητας στην Αμερική.

Αν και εκείνο το περιστατικό έγινε γνωστό ζωντανά την στιγμή που διαδραματιζόταν από την τηλεόραση σε όλη την Αμερική, κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι εκείνο το πρωινό, του Νοεμβρίου του 1960, η 6χρονη Αφροαμερικανίδα Ruby Bridges θα γινόταν το σύμβολο του αγώνα κατά των φυλετικών διακρίσεων στις ΗΠΑ.

 

  

 

Εκείνη την ιστορική ημέρα, το μαύρο κορίτσι, κρατώντας τη σχολική του τσάντα, έφθασε στο δημοτικό σχολείο “William Frantz” στο New Orleans city της Louisiane, υπό την προστασία τεσσάρων “US Marshal” (ομοσπονδιακών αστυνομικών) , οι οποίοι κατόπιν αυστηρών εντολών του Αμερικανού Προέδρου, είχαν αναλάβει την ασφάλεια του, ενώ από τα ξημερώματα έξω από το σχολείο, είχε μαζευτεί ένα εξαγριωμένο πλήθος που διαμαρτυρόταν για την παρουσία της μικρής μαύρης μαθήτριας. Δεν έφεραν όμως κανένα αποτέλεσμα ούτε οι ύβρεις, ούτε και οι απειλές, η Ruby Bridges θα ήταν το πρώτο μαύρο παιδί που θα φοιτούσε στο Δημοτικό Σχολείο “William Frantz” στο New Orleans, στο οποίο μέχρι τότε φοιτούσαν αποκλειστικά λευκοί μαθητές..

 

  

 

Κάθε πρωί η μικρή Ruby, υπό την προστασία των “US Marshal” , θα ερχόταν αντιμέτωπη με γονείς λευκών μαθητών που απειλώντας και βρίζοντας, της ζητούσαν να φύγει από το σχολείο, τελικά καταφεύγοντας στα άκρα, απέσυραν τα παιδιά τους από το σχολείο, ενώ και οι υπηρετούντες διδάσκαλοι στο σχολείο, επικαλούμενοι λόγους ασφάλειας, αρνήθηκαν να διδάξουν τη μικρή μαθήτρια. Από την πρώτη μέρα όμως, η Ruby είχε σαν στήριγμα τη δασκάλα  Barbara Henry, η οποία ήρθε ειδικώς για αυτό το σχολείο από τη Βοστώνη, κατόπιν παρακλήσεως του ίδιου του Αμερικανού Προέδρου.   

Η Barbara Henry έκανε μάθημα μόνο στη Ruby και ενώ μέσα στη τάξη ήταν μόνοι τους, έξω από το σχολείο οι λευκοί γονείς συγκεντρώνονταν κάθε μέρα και ζητούσαν να πάψει η μαύρη μαθήτρια να μολύνει το σχολείο και τα τα παιδιά τους, παρ’ όλα αυτά η δασκάλα αφοσιώθηκε στο έργο της και με την μικρή Ruby δημιούργησε μια σχέση γνώσης και εμπιστοσύνης.

Μετά τις σπουδές της η Ruby Bridges έγινε ταξιδιωτική πράκτορας, παντρεύτηκε και απέκτησε τέσσερις γιους.

Το 1964 η ιστορία της ενέπνευσε τον Αμερικανό ζωγράφο Norman Rockwell, να απεικονίσει το πρωινό της πρώτης  προσέλευση της στο σχολείο, σε πίνακα του με τίτλο, “The Problem We All Live With” (Το πρόβλημα με το οποίο όλοι ζούμε). Στον πίνακα η μικρή μαθήτρια περπατά ανάμεσα σε τέσσερις ογκώδεις αστυνομικούς που τη συνόδευαν μέχρι την είσοδο της στο σχολείο. Ο πίνακας αποτελεί το κατ’ εξοχήν έργο τέχνης για τον αγώνα κατά  των ρατσιστικών διακρίσεων  στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε όλο τον κόσμο.

Η ολοκλήρωση μιας Αμερικάνικης Ιστορίας ..

 

         

     

Το 2011, ο τότε Πρόεδρος των ΗΠΑ Barack Obama ζήτησε να εκτεθεί ο πίνακας έξω από το Οβάλ Γραφείο στον Λευκό Οίκο και προσκάλεσε την Ruby Bridges να τον δουν μαζί.

Στην ιστορική αυτή συνάντηση ο Πρόεδρος Obama απευθυνόμενος στην Ruby Bridges είπε: “Νομίζω ότι είναι δίκαιο να πω ότι δεν θα στεκόμουν εδώ σήμερα, ούτε θα βρισκόσασταν εσείς εδώ μέσα, αν δεν υπήρχαν τα βήματα που κάνατε εσείς τότε”. 

                                                                                         

 


Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026

USA 2016-2026 Η δεκαετία της οργής …

                          

                       

Προεδρικές εκλογές το 2016 στις Ηνωμένες Πολιτείες και το αποτέλεσμα έφερε πολλούς Αμερικανούς πολίτες καθώς και ένα μεγάλο μέρος των βασικών στελεχών του Δημοκρατικού κόμματος, απέναντι σε έναν εκκεντρικό μεγιστάνα Πρόεδρο με παρουσίες σε νυχτερινά τηλεοπτικά σόου, πρωταγωνιστή σε απίθανα ροζ σκάνδαλα και όπως ήταν φυσικό και αναμενόμενο τον αντιμετώπισαν σαν ένα παροδικό σύμπτωμα ακραίας  λαϊκιστικής έξαρσης που θα εξαφανιζόταν με την λήξη της Προεδρικής του θητείας. 

Η πραγματικότητα όμως τους διέψευσε όλους και αιτία ήταν τα  καινοφανή ρήγματα που εμφάνισε μαζί με τον νέο Πρόεδρο Trump η Αμερικανική κοινωνία και μάλιστα ρήγματα θεαματικά. 

Δεν ήταν ο Trump που  δημιούργησε τα ρήγματα στην αμερικανική κοινωνία, τα ρήγματα υπήρχαν, αυτός απλά ήταν που τα έφερε στην επιφάνεια και έφτασε αυτή η κατάσταση σε ελάχιστο χρόνο να καθορίζει τη νέα σύγχρονη δεξιά και εφόσον αναφερόμαστε στην Αμερική, μια δεξιά με παγκόσμια επιρροή.

Η ανατομία του σύγχρονου Αμερικάνικου  εθνικού λαϊκισμού

Όχι αδίκως η σύγχρονη δεξιά στην Αμερική αποκαλείται “Trumpism” και περιγράφεται ως ένα μείγμα αχαλίνωτου δεξιού και εθνικού λαϊκισμού που κινείται γύρω από τρεις βασικούς άξονες.

1ος Άξονας. Ασυμβίβαστος αντι-ελίτ λόγος που διαχωρίζει την κοινωνία στον “αγνό και πατριωτικό λαό” από την ανάλγητη ολιγαρχία, το αντιλαϊκό και ιδιοτελές πολιτικό κατεστημένο της Ουάσιγκτον, αποδοκιμάζει τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης και κυρίως καταδικάζει την προκατειλημμένη υπέρ των Δημοκρατικών, ομοσπονδιακή γραφειοκρατία. Ο Πρόεδρος Trump προβάλλεται ως ο μοναδικός αυθεντικός εκφραστής της βούλησης του “αγνού Αμερικανικού πολίτη” με την υπόμνηση “I am your voice” και απογειώνεται με το έξαλλο εθνικιστικό κίνημα: “Make America Great Again”, που τυπωμένο σε κόκκινα καπέλα του μπέιζμπολ, είναι και η βασική του υπόσχεση για μια εξιδανικευμένη εικόνα Αμερικανικής ισχύος.

2ος Άξονας. Πρόκειται πρωτίστως για ένα κίνημα οργής, με εκμετάλλευση της υπαρξιακής ανασφάλειας όλων των ακραίων ανά την Αμερικανική επικράτεια, κυρίως των κοινωνικών ομάδων στις νότιες και κεντρικές πολιτείες που αισθάνονται παραγκωνισμένες  από τους ραγδαίους κοινωνικούς μετασχηματισμούς των τελευταίων δεκαετιών.

3ος Άξονας. Ανατροπή των θεμελιωδών θέσεων του Ρεπουμπλικανικού κόμματος. Ο Trump δεν έβαλε στόχο την αποδόμηση της πολιτικής  των Δημοκρατικού κόμματος, όπως εσφαλμένα θεώρησαν οι παραδοσιακοί ηγέτες του Clinton και Obama, αλλά επιχείρησε και τελικά ανέτρεψε τις βασικές θέσεις του Ronald  Reagan‎‎, οι οποίες επί δεκαετίες ήταν ο οδηγός και η πολιτική του Ρεπουμπλικανικού κόμματος.  Η πολιτική του Προέδρου Reagan ευθύς αμέσως με την ανάληψη των καθηκόντων τον Ιανουάριο του 1981, στηρίχθηκε στο ελεύθερο εμπόριο, με κατάργηση ή μείωση των δασμών, στην “ελεύθερη αγορά” την μετά λίγα χρόνια ολοκληρωμένη και δομημένη   “παγκοσμιοποίηση”,την  αποκαλούμενη έκτοτε στις ΗΠΑ  “Reaganomics”, στην παγκόσμια ηγεμονία των ΗΠΑ ως χώρα υπόδειγμα δημοκρατίας και μοναδικός παγκόσμιος φάρος ελευθερίας   με σύμβολο μάλιστα το άγαλμα της ελευθερίας, την εγγύηση και την ασφάλεια του Δυτικού Κόσμου με την πολυμερή συμμαχία  του ΝΑΤΟ και με την επίδειξη ενός ευπρεπούς Αμερικάνικου πατριωτισμού που οδήγησε στην πτώση του Τείχους του Βερολίνου το 1989 και στο τέλος του ψυχρού πολέμου με την κατάρρευση και διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991. Τον Trump και τους οπαδούς του όμως, όλα τα παραπάνω τους αφήνουν αδιάφορους και το μόνο που κάνουν είναι να κατακρίνουν μεθοδικά και να πολεμούν με λύσσα κάθε πτυχή του “Reaganomics”  

Από το ελεύθερο εμπόριο στον άκρατο προστατευτισμό 

Οι αλόγιστοι δασμοί, ως εργαλείο πολιτικής και ο οικονομικός εθνικισμός υποκατέστησαν τις διεθνείς συμφωνίες, με απώτερο στόχο την προστασία της εγχώριας μεταποίησης.

Από τον διεθνισμό στο “America First” 

Οι διεθνείς οργανισμοί, ο ΟΗΕ, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος, ο  Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, η UNESCO  και κυρίως το ΝΑΤΟ αντιμετωπίζονται από τον Trump με δυσπιστία και εχθρότητα. Ενώ η Αμερικανική εξωτερική πολιτική επί Προέδρου Reagan ήταν ο βασικός παράγων της διεθνούς ισορροπίας και εξ αυτού το εργαλείο της  παγκόσμιας κυριαρχίας της, μετατράπηκε από τον Trump σε μια κυνική και αγοραία συναλλακτική διαχείριση με τους φίλους του, Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ. 

Από ανοιχτή κοινωνία σε χώρα φρούριο 

Το μεταναστευτικό αναδείχθηκε επί Προεδρίας Trump σε κορυφαίο υπαρξιακό ζήτημα εθνικής ασφάλειας.

Από τη θεσμική ευγένεια στον πολιτισμικό πόλεμο 

Η πολιτική  “Ronald  Reagan” δεν ηττήθηκε, ούτε ξεπεράστηκε από κάποιες αναθεωρητικές  ιδέες και απόψεις ενός νέου ηγέτη του Ρεπουμπλικανικού κόμματος, αλλά εξαερώθηκε με την χρήση μιας αχαλίνωτης  πολιτικής βίας και εξοστρακίστηκε οριστικά από το κόμμα της Αμερικανική δεξιάς, με το διαλυτικό σύνθημα “America first” που είναι το βασικό δόγμα του Trump με το οποίο δίνει προτεραιότητα στα στενά εθνικά συμφέροντα της Αμερικής  έναντι των διεθνών δεσμεύσεων και υποχρεώσεων της.

Οι κοινωνικές συμμαχίες

 

 

Ο Trump απευθύνθηκε κατ’ αρχήν στους “ξεχασμένους Αμερικανούς” της ζώνης της σκουριάς (Rust Belt), όπως αποκαλούν τα ερείπια των παλιών αυτοκινητοβιομηχανιών του Detroit στο Michigan και των μεγάλων βιομηχανιών του  Chicago στο Illinois που βίωσαν την αποβιομηχάνιση και υποσχέθηκε ότι πολύ σύντομα, με την βοήθεια των δασμών θα επαναλειτουργήσουν, εκτός όμως από την προσπάθεια του να κερδίσει το σύνολο των Ρεπουμπλικάνων ψηφοφόρων,  κατάφερε να αποσπάσει και ένα μεγάλο τμήμα της παραδοσιακής βάσης των Αμερικανών ψεκασμένων (tinfoils), στους οποίους υποσχέθηκε προεκλογικά και δημοσίευσε μετεκλογικά όλα τα στοιχεία της Αμερικανικής πολεμικής Αεροπορίας για τα UFO που εμφανίστηκαν μετά τον πόλεμο στον ουρανό της Αμερική και που δήθεν τα έκρυβε το “βαθύ κράτος” και κυρίως, το συμβάν θρύλος για τους Αμερικανούς ψεκασμένους, που υποτίθεται ότι έλαβε χώρα κοντά στην πόλη Ρόσγουελ του Νέου Μεξικού των ΗΠΑ. Είναι η  υπόθεση  συντριβής ενός UFO με δυο εξωγήινους επιβάτες και την κυβερνητική συγκάλυψης του γεγονότος. 

Παράλληλα ο Trump, έκλεισε μια ιστορική συμφωνία με τους φανατικούς Ευαγγελικούς Χριστιανούς, στους οποίους προσέφερε την  πλειοψηφία στο Ανώτατο Δικαστήριο, με αποτέλεσμα την απαγόρευση των αμβλώσεων στις ΗΠΑ.

Το τέλος της διατλαντικής αμεριμνησίας

Οι συνέπειες αυτής της πολιτικής μετάλλαξης των Ρεπουμπλικάνων  ξεπέρασαν  τα αμερικανικά σύνορα, δοκιμάζοντας τα θεμέλια της μεταπολεμικής “Pax Americana”. Για την Αμερική του”MEGA” και του “America First”, το ΝΑΤΟ δεν συνιστά πλέον ιερή δέσμευση κοινής μοίρας και ασφάλειας, αλλά αμυντική συμφωνία που κοστίζει στην αμερικανική πλευρά και πλέον τίθεται υπό αίρεση. Η εξέλιξη αυτή τερματίζει οριστικά την εποχή της ευρωπαϊκής αμεριμνησίας. Η Ευρώπη εξαναγκάζεται πλέον σε άμεση αύξηση των αμυντικών της δαπανών. 

Υπάρχει ημερομηνία λήξης;

Στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, οι Ρεπουμπλικάνοι έχασαν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου κατά τρόπο απρόσμενο. Στο Τέξας εξελέγη Δημοκρατικός γερουσιαστής για πρώτη φορά από το 1988 και στο Κάνσας για πρώτη φορά από το 1932. Στη Νότια Καρολίνα, όπου ο Trump είχε επικρατήσει με σχεδόν 18 μονάδες διαφορά το 2024, οι Δημοκρατικοί κέρδισαν άνετα την έδρα στη Γερουσία. 

Η έκταση της ήττας του Trump έδειξε πόσο εύκολα υποχώρησε η στήριξη προς  τους Ρεπουμπλικάνους ακόμη και σε πολιτείες που είχαν στηρίξει καθαρά τον Trump δύο χρόνια νωρίτερα και έτσι τόσο οι Αμερικανοί όσο και οι Ευρωπαίοι διερωτώνται ευλόγως αν η πανωλεθρία του Trump στις ενδιάμεσες εκλογές, σηματοδοτεί και το τέλος του κινήματος “MEGA”.

Η έντονα προσωποκεντρική φυσιογνωμία του Trump συχνά παραπλανά. Είναι σαφές ότι όταν ο ίδιος ο Trump αποχωρήσει από το προσκήνιο, το αλλοπρόσαλλο τηλεοπτικό του θέαμα, οι απρόβλεπτες εξάρσεις και το προσωπικό του ιδίωμα θα εκλείψουν μαζί του. 

Αυτό, ωστόσο, δεν σηματοδοτεί και το τέλος του Trumpism.

Η διάδοχη κατάσταση στους Ρεπουμπλικάνους μπορεί να στερηθεί τις τρέλες και τα σόου του ιδρυτή της, αλλά ακριβώς γι’ αυτό ενδέχεται να αποδειχθεί πολύ πιο πειθαρχημένη και αποτελεσματική.

Το κίνημα “MAGA” λοιπόν δεν έχει ημερομηνία λήξης. Θα εξακολουθεί να υφίσταται όσο παραμένουν ενεργά τα δύο βασικά αίτια που το γέννησαν, η "woke" υπερβολή των Δημοκρατών και η διάβρωση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς.  Ο άνθρωπος Trump θα περάσει στην ιστορία, αλλά το πολιτικό του κίνημα με επικεφαλής το σύνθημα “America first”, θα αποτελεί το καθιερωμένο  κανονιστικό πλαίσιο του Ρεπουμπλικανικού κόμματος. 

Τι έφεραν οι ενδιάμεσες εκλογές 2026

Το αμερικανικό σύνταγμα προβλέπει ένα σύστημα "ελέγχων και ισορροπιών" (checks and balances) ώστε ο Πρόεδρος να μην έχει απόλυτη εξουσία πάνω στη νομοθεσία, γι αυτό τον λόγο γίνονται οι ενδιάμεσες εκλογές. Με τις τελευταίες εκλογές ο Πρόεδρος Trump απώλεσε τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου και έτσι  αν ο Πρόεδρος ασκήσει βέτο (αρνησικυρία) σε ένα νομοσχέδιο που ψήφισε το Κογκρέσο, το Κογκρέσο με τη σειρά του, δηλαδή η Βουλή των Αντιπροσώπων και η Γερουσία, μπορεί να το ακυρώσει με ένα δικό του βέτο (Veto Override).

 

Πώς το Κογκρέσο ακυρώνει το βέτο του Προέδρου

 

1ον.   Απαιτείται Αυξημένη Πλειοψηφία 2/3 (Two-Thirds Majority) 

Για να παρακαμφθεί το προεδρικό βέτο, πρέπει και τα δύο σώματα του Κογκρέσου να υπερψηφίσουν ξανά το νομοσχέδιο με πλειοψηφία 2/3 των παρόντων μελών που ψηφίζουν.

Στη Βουλή των Αντιπροσώπων Απαιτούνται 290 από τις 435 ψήφους (αν είναι όλοι παρόντες).

Στη Γερουσία Απαιτούνται 67 από τις 100 ψήφους (αν είναι όλοι παρόντες).

2ον.   Έκδοση Νόμου παρά τις αντιρρήσεις 

Εάν επιτευχθεί η πλειοψηφία των 2/3 και στα δύο σώματα, το νομοσχέδιο γίνεται αμέσως νόμος του κράτους χωρίς να χρειάζεται η υπογραφή του Προέδρου.

Εξαίρεση: Το «Βέτο Τσέπης» (Pocket Veto)

Υπάρχει μία περίπτωση όπου το Κογκρέσο δεν μπορεί να ακυρώσει το βέτο: Ναι αν ο Πρόεδρος δεν υπογράψει ένα νομοσχέδιο μέσασε 10 ημέρες και στο μεταξύ το Κογκρέσο έχει διακόψει τις εργασίες του, το νομοσχέδιο απορρίπτεται αυτόματα. Αυτό λέγεται "pocket veto" και δεν επιδέχεται ψηφοφορία ακύρωσης.

Άλλοι τρόποι με τους οποίους το Κογκρέσο ασκεί πίεση στον Πρόεδρο

Εκτός από την ακύρωση του βέτο, που είναι πάντως πολιτικά δύσκολη επειδή το ύψος της πλειοψηφίας απαιτεί δικομματική στήριξη, το Κογκρέσο διαθέτει και άλλους μηχανισμούς για να περιορίσει ή να “μπλοκάρει” τον Πρόεδρο.

Έλεγχος του Προϋπολογισμού (Power of the Purse) 

Το Κογκρέσο εγκρίνει τη χρηματοδότηση των κυβερνητικών φορέων. Αν ο Πρόεδρος θέλει κονδύλια για συγκεκριμένες πολιτικές,το Κογκρέσο μπορεί να αρνηθεί με απλή πλειοψηφία τη χρηματοδότησή τους.

Έγκριση Διορισμών

Η Γερουσία πρέπει να εγκρίνει, με απλή πλειοψηφία, τους υπουργούς, τους ομοσπονδιακούς δικαστές και τους πρέσβεις που προτείνει ο Πρόεδρος.

Κοινοβουλευτικός Έλεγχος & Έρευνες

 Οι Επιτροπές του Κογκρέσου μπορούν να καλέσουν μέλη της κυβέρνησης για καταθέσεις,να ζητήσουν έγγραφα και να διεξάγουν έρευνες, για τις επιτροπές αυτές οι δικαστές στην Αμερική λέγουν ότι πρέπει οι καλεσμένοι να πάνε αμέσως και να μην τυχόν πουν ψέματα.

Διαδικασία Παραπομπής του Προέδρου (Impeachment) 

Σε ακραίες περιπτώσεις σοβαρών παραπτωμάτων, Προδοσία, Δωροδοκία, Κατάχρηση εξουσίας και Παραβίαση της δημόσιας εμπιστοσύνης. η Βουλή των Αντιπροσώπων μπορεί να παραπέμψει τον Πρόεδρο να δικαστεί στην Γερουσία με απλή πλειοψηφία. Στην Γερουσία που θα τον δικάσει, για να καταδικαστεί απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία ⅔, δηλαδή 67 από τους συνολικά 100 Γερουσιαστές, (αν ψηφίσουν όλοι). 

Ο Trump είναι ο μοναδικός Πρόεδρος στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών που έχει παραπεμφθεί δύο φορές, τον Δεκέμβριο του 2019 παραπέμφθηκε για κατάχρηση εξουσίας και παρακώλυση του Κογκρέσου (υπόθεση Ουκρανίας) και τον Ιανουάριο του 2021 για υποκίνηση εξέγερσης (επίθεση στο Καπιτώλιο). 

Αθωώθηκε από τη Γερουσία και στις δύο περιπτώσεις. 

Αν υπάρξει καταδίκη από τη Γερουσία αυτή επιφέρει την άμεση απομάκρυνση από το Προεδρικό αξίωμα. 

Επίσης, η Γερουσία μπορεί, με ξεχωριστή ψηφοφορία απλής πλειοψηφίας, να απαγορεύσει στον καταδικασθέντα να αναλάβει οποιοδήποτε ομοσπονδιακό δημόσιο αξίωμα στο μέλλον. Η διαδικασία παραπομπής είναι αυστηρά πολιτική/συνταγματική και δεν επιβάλλει ποινικές κυρώσεις, όπως φυλάκιση. 

 

 

             

Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026

Όταν η Γαλλία έγραφε ιστορία ...

 

Η γέννηση της ιστορικής διάκρισις "αριστερά-δεξιά".

 

                        


 Η διάκριση “αριστερά – δεξιά” είναι το βασικό εργαλείο της παγκόσμιας ακαδημαϊκής κοινότητας για την ανάλυση κάθε πολιτικής κατάστασης ή γεγονότος παγκοσμίως. Οφείλεται εξ ολοκλήρου και αποκλειστικά στη Γαλλική Επανάσταση και στην παράδοσης της, παρουσιάσθηκε και διαδόθηκε στις αρχές του 19ου αιώνος.

Το γενεσιουργό γεγονός  ήταν η "Συνέλευση των Τάξεων" που αναγκαστικά συγκάλεσε με την έκρηξη της  Γαλλικής επανάστασης ο Λουδοβίκος  ΙΣΤ΄ . 

Αν και οι λεπτομέρειες της λειτουργίας της Συνέλευσης ήταν εξ αρχής γνωστές και απόλυτα σαφείς, η φημολογία που ακολούθησε μετά το πέρας της, για ορισμένες λεπτομέρειες βασικές ως εκ των υστέρων απεδείχθη, όπως οι θέσεις που κατέλαβαν στην αίθουσα της Συνέλευσης οι εκπρόσωποι των τάξεων, ήταν και είναι μέχρι σήμερα ανακριβείς.  

Η βασική θεωρεία, που εκ των υστέρων διαδόθηκε, ήταν ότι  ο κλήρος και οι ευγενείς η πρώτη και η δεύτερη τάξη, δηλαδή  οι φιλομοναρχικοί, έκατσαν εκ  δεξιών του βασιλέως και στα αριστερά του βρέθηκαν οι αντιμοναρχικοί αστοί η λεγόμενη τρίτη τάξη, εξ ου και οι φιλομοναρχικοί της πρώτης και δεύτερης τάξης, κληρικοί και ευγενείς χαρακτηρίστηκαν "δεξιοί" και η τρίτη τάξη, οι αντιμοναρχικοί ... "αριστεροί".  Το αστείο είναι ότι αν υποθέσουμε ότι στην  Συνέλευση των Τάξεων, στις 5 Μαΐου 1789 στις Βερσαλλίες, τύχαινε να πιάσουν οι βασιλόφρονες, δηλαδή ο κλήρος και οι ευγενείς, την  θέση στα αριστερά του Λουδοβίκου ΙΣΤ΄ και οι  αρνητές του θρόνου, οι αστοί εργάτες  - αγρότες τα δεξιά του, σήμερα, η  "αριστερά" θα απαρτιζόταν από φασίστες και  η "δεξιά" από .... αναρχικούς. 

Η μετάδοση αυτής της διάκρισης, της “αριστεράς – δεξιάς” από τη Γαλλία στην υπόλοιπη ηπειρωτική Ευρώπη δεν έγινε βέβαια από τους στρατιώτες του Ναπολέοντα, που ήλθαν πολεμώντας στην Ευρώπη ως κατακτητές, αλλά διαδόθηκε από τους νοσταλγούς της Γαλλικής Επανάστασης μετά την ήττα του Ναπολέοντα στο Βατερλό και την παλινόρθωση στο Γαλλικό θρόνο των Βουρβόνων, το 1815 με τον Λουδοβίκο ΙΗ΄ αδελφού του Λουδοβίκου ΙΣΤ΄, όταν πλέον η γαλλική επανάσταση άρχισε να αποτελεί για άλλους μεν φάρο και όραμα και για άλλους μπαμπούλας και εφιάλτης. 

Μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα είχε ολοκληρωθεί από τους λάτρεις της επανάστασης το περιεχόμενο της διάκρισης "αριστερά- δεξιά" και σταδιακά καθιερώθηκε σε όλη την ηπειρωτική Ευρώπη, έτσι οι θαυμαστές και επίδοξοι μιμητές της γαλλικής επανάστασης αυτοχαρακτηρίζονταν “αριστεροί” χαρίζοντας μάλιστα στον εαυτόν τους την προσωνυμία του "δημοκράτη - προοδευτικού"  και τοποθετούσαν στη “δεξιά” τους αντιπάλους τους, με τον χαρακτηρισμό των αρνητών της ελευθερίας, της  δημοκρατίας και της προόδου, αυτά δηλαδή που από τότε ακούμε και διαβάζουμε καθημερινώς, στα Βουλή, στα καφενεία, στις εφημερίδες, στα ραδιόφωνα και στις τηλεοράσεις. 

Η διάκριση πάντως αυτή δεν επικράτησε στην Μεγάλη Βρετανία, όπου η ταξική ιεραρχία κράτησε πολλά στοιχεία της ιστορικής της παράδοσης: Θεός, Βασιλεύς, ευγενείς και αστοί, καθώς και στις χώρες που ίδρυσε η ίδια, όπως Καναδάς, Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία και ΗΠΑ.

Ο Γαλλοκαναδός συγγραφέας και  πολιτικός επιστήμονας Jacques Julliard, 1933–2023  έχει γράψει ένα σημαντικό βιβλίο, ίσως το πιο περιεκτικό από όσα έχουν γραφεί για αυτό το θέμα, ορίζοντας και περιγράφοντας τα  χαρακτηριστικά που εξηγούν την με άνεση οικουμενική διάδοση της διάκρισης “Αριστερά - Δεξιά” πολύ πιο εύκολα από οποιοδήποτε άλλο ζεύγος αντιθέτων. 

 Κατά τον Jacques Julliard η παραδοσιακή ταξική διάκριση που γνώριζαν οι Γάλλοι μέχρι την επανάσταση του 1789, ήταν η αποκαλούμενη ιεραρχική και πυραμοειδής, δηλαδή : Θεός, Βασιλεύς, κλήρος, ευγενείς και τελευταίοι οι αστοί και ήταν αυτό που  ήθελαν να ανατρέψουν οι επαναστάτες, έτσι αυτό που καλλιέργησαν και τελικά διέδωσαν οι οπαδοί της Γαλλικής Επανάστασης, ήταν αυτή που τους ταίριαζε της “αριστεράς – δεξιάς”, διότι αυτή ήταν η μόνη που μπορούσε να μετατραπεί σε ένα απλό οριζόντιο διχοτομικό σχήμα με περισσότερες από δύο κατηγορίες, δηλαδή ένα διχοτομικό σχήμα με δεξιά και αριστερά, με κεντροδεξιά και  κεντροαριστερά και με άκρα αριστερά και άκρα δεξιά. η διάκριση αυτή έχει εκείνα τα χαρακτηριστικά που υπερέχουν από την κάθετη ιεραρχική, την πυραμοειδή διάκριση και που εξηγούν γιατί ευκόλως υιοθετήθηκε από τους οπαδούς της επανάστασης και ακολούθως επεκτάθηκε τεχνηέντως από αυτούς σε πανευρωπαϊκή κλίμακα.

Συμμετοχή των Τάξεων στη Συνέλευση της 5ης Μαΐου 1789

Στη Συνέλευση των Γενικών Τάξεων του 1789 συμμετείχαν συνολικά 1.154 αντιπρόσωποι:

Τάξη

Αντιπρόσωποι

Περιγραφή / Σύνθεση

Κλήρος 

       291

Περιλάμβανε επισκόπους, αβάδες, αλλά και πολλούς φτωχούς ιερείς της υπαίθρου.

 

Ευγενείς    

      285

Εκπρόσωποι της αριστοκρατίας και της αυλικής τάξης.

     

Αστοί


    578

 Εκπρόσωποι των αστών (δικηγόροι, έμποροι, επιστήμονες)   Ο αριθμός τους είχε διπλασιαστεί για να ισοσταθμίζει αριθμητικά τις δύο άλλες τάξεις.

 

 

Η διάκριση των ιδεολογιών και των τάξεων με βάση τα χρώματα.

Στις αρχές του 20ου αιώνα μαζί με την Οκτωβριανή επανάσταση παράλληλα αναπτύχθηκε και ένα κίνημα με το οποίο η διάκριση των ιδεολογιών και των τάξεων θα καθιερωνόταν με βάση τα χρώματα, το κόκκινο των ριζοσπαστών εργατών, το μαύρο των αντιδραστικών, πλην όμως δεν είχε μεγάλη επιτυχία,  λ.χ στις ΗΠΑ το δεξιό Ρεπουμπλικανικό κόμμα έχει κόκκινο χρώμα, το δημοκρατικό μπλέ και στην Ελλάδα το κεντροαριστερό κόμμα το απεικόνισαν με έναν ... πράσινο ήλιο, αν είναι δυνατόν.   

Το Βρετανικό μοντέλο.

              

28η  Οκτωβρίου 1943 και κατά τη διάρκεια της συζήτησης για την ανοικοδόμηση της αίθουσας της Βουλής των Κοινοτήτων, η οποία είχε καταστραφεί από τους γερμανικούς βομβαρδισμούς το 1941, ο Ουίνστον Τσώρτσιλ εκφώνησε μια από τις πιο διάσημες ομιλίες του σχετικά με την κοινοβουλευτική …. αρχιτεκτονική.

Στην ομιλία αυτή διατύπωσε την περίφημη φράση: «Διαμορφώνουμε τα κτίρια μας και στη συνέχεια τα κτίρια  διαμορφώνουν εμάς» («We shape our buildings and afterwards our buildings shape us»).

1. Τι υποστήριξε ο Τσώρτσιλ το 1943

Ο Τσώρτσιλ ζήτησε το κτίριο να ανακατασκευαστεί ακριβώς όπως ήταν πριν, εστιάζοντας σε δύο θεμελιώδη αρχιτεκτονικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά:

Ορθογώνιο, Παραλληλόγραμμο Σχήμα (Oblong Shape):

Υποστήριξε ότι το παραλληλόγραμμο σχήμα επιβάλλει ένα καθαρό δικομματικό σύστημα.

Οι βουλευτές κάθονται πρόσωπο με πρόσωπο, με την Κυβέρνηση απέναντι από την Αξιωματική Αντιπολίτευση.

Όπως είπε, αυτό υποχρεώνει τον πολιτικό να πάρει σαφή θέση: αν θέλει να αλλάξει παράταξη, πρέπει να «διασχίσει το δάπεδο» (crossing the floor), μια πράξη με σοβαρό πολιτικό και ηθικό βάρος. Αντίθετα, στα ημικυκλικά αμφιθέατρα της Ευρώπης οι μετατοπίσεις γίνονται σταδιακά και διευκολύνουν τον πολυκερματισμό και τις ασταθείς συμμαχίες.

Περιορισμένο Μέγεθος / Έλλειψη Θέσεων για Όλους (Small Chamber):

Η αίθουσα είχε 437 θέσεις, ενώ οι βουλευτές ήταν πάνω από 600.

Ο Τσώρτσιλ υποστήριξε ότι αν η αίθουσα χωρούσε όλους τους βουλευτές, το 90% των συνεδριάσεων θα γινόταν σε ένα καταθλιπτικό, άδειο ή ημι-άδειο περιβάλλον.

Αντίθετα, ένας μικρός χώρος δημιουργεί αίσθηση οικειότητας, ζωντάνιας και έντασης (sense of intimacy and urgency). Στις μεγάλες στιγμές η αίθουσα γεμίζει ασφυκτικά, ενισχύοντας το δραματικό στοιχείο και την αμεσότητα του διαλόγου.

2. Οι διαφορές του Αγγλικού Κοινοβουλίου από τα Κοινοβούλια της ηπειρωτικής Ευρώπης

 

          

Η φιλοσοφία του Westminster διαφέρει ριζικά από τα ηπειρωτικά ευρωπαϊκά κοινοβούλια, όπως της Ελλάδας, της Γαλλίας ή της Γερμανίας:

Χαρακτηριστικό

Αγγλικό Κοινοβούλιο (Westminster)

Ελληνικό & Ευρωπαϊκά Κοινοβούλια

Αρχιτεκτονική Διάταξη

Παραλληλόγραμμη, δύο αντίπαλα έδρανα πρόσωπο με πρόσωπο.

Ημικυκλική / Αμφιθεατρική (πέταλο).

Πολιτική Δυναμική

Πολωτική / Δικομματική. Ενισχύει την άμεση αντιπαράθεση Κυβέρνησης και Αντιπολίτευσης.

Συναινετική / Πολυκομματική. Το πέταλο διευκολύνει το πολιτικό φάσμα (Αριστερά - Κέντρο - Δεξιά) και τις κυβερνήσεις συνεργασίας.

Θέσεις & Έδρες

Δεν υπάρχουν ατομικές θέσεις. Οι βουλευτές κάθονται σε πάγκους χωρίς κρατημένες θέσεις ή θρανία.

Σταθερές ατομικές θέσεις με θρανία, υπολογιστές, μικρόφωνα και ηλεκτρονική ψηφοφορία για κάθε βουλευτή.

Τρόπος Ομιλίας

Από τη θέση του βουλευτή, όρθιος εν μέσω του σώματος, ενισχύοντας τον άμεσο, συζητητικό διάλογο.

Από το Κεντρικό Βήμα (ή το έδρανο), απευθυνόμενος στο σώμα και τον Πρόεδρο της Βουλής με μορφή λόγου/διάλεξης.

Ψηφοφορία

Σωματική μετακίνηση: Οι βουλευτές βγαίνουν από την αίθουσα και διέρχονται από δύο διαφορετικούς διαδρόμους (Aye Lobby ή No Lobby) για να καταμετρηθούν.

Ηλεκτρονική ψηφοφορία από τις έδρες τους ή ονομαστική δια βοής.

Ρόλος Προέδρου (Speaker)

Απόλυτα υπερκομματικός. Μόλις εκλεγεί, παραιτείται από το κόμμα του και δεν συμμετέχει ξανά σε κομματικές αντιπαραθέσεις.

Κομματική προέλευση. Ανήκει συνήθως στην πλειοψηφία της Κυβέρνησης, διατηρώντας την κομματική του ταυτότητα (παρότι ασκεί τα καθήκοντά του βάσει Κανονισμού).

Η διαφορά στον τρόπο τοποθέτησης των βουλευτών στο έδρανο ή στο κεντρικό βήμα, διαμορφώνει εντελώς διαφορετικές κουλτούρες κοινοβουλευτικής ρητορικής και πολιτικής αντιπαράθεσης.

1. Ομιλία από το Κεντρικό Βήμα (Ελλάδα / Ευρωπαϊκό Μοντέλο)

Στο ελληνικό και τα περισσότερα ευρωπαϊκά κοινοβούλια, ο ομιλητής αφήνει τη θέση του, ανεβαίνει στο κεντρικό βήμα, κοιτάζει προς το αμφιθέατρο και απευθύνεται στο σώμα.

Μονόλογος και Θεατρικότητα: Η τοποθέτηση στο κεντρικό βήμα προσιδιάζει στη δομή του αρχαίου θεάτρου ή της δικανικής ομιλίας. Ο ομιλητής προετοιμάζει έναν ολοκληρωμένο λόγο, ο οποίος έχει αρχή, μέση και τέλος, στοχεύοντας συχνά τόσο στους βουλευτές όσο και στις τηλεοπτικές κάμερες.

Επίσημο & Ακαδημαϊκό Ύφος: Ενισχύει το επίσημο, δομημένο και ενίοτε καταγγελτικό ή δογματικό ύφος. Ο λόγος παίρνει τη μορφή διάλεξης ή πολιτικής διακήρυξης.

Απουσία Αμεσότητας / Δυσκολία Παρεμβάσεων: Επειδή ο ομιλητής βρίσκεται σε απομονωμένη θέση εξουσίας (στο βήμα), οι διακοπές ή οι άμεσες ερωτήσεις από το ακροατήριο θεωρούνται «αντικοινοβουλευτικός θόρυβος» ή όχληση, παρά μέρος του διαλόγου.

2. Ομιλία από το Έδρανο (Ηνωμένο Βασίλειο / Μοντέλο Westminster)

Στη Βουλή των Κοινοτήτων, ο βουλευτής σηκώνεται απλώς όρθιος στη θέση που βρίσκεται, ανάμεσα στους συναδέλφους του, και απευθύνεται στον Πρόεδρο.

Αμεσότητα : Ο ομιλητής βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με τους υπόλοιπους. Αυτό ευνοεί τις παρεμβάσεις (interventions): ένας άλλος βουλευτής μπορεί να σηκωθεί και να ζητήσει να απαντήσει («Will the honorable gentleman give way?»). Αν ο ομιλητής παραχωρήσει τον λόγο, δέχεται ακαριαία μια ερώτηση/απάντηση και η συζήτηση γίνεται ζωντανός διάλογος.

Πνεύμα, Ετοιμότητα και Σαρκασμός: Απαιτείται εξαιρετική αντανακλαστική ικανότητα. Ο ομιλητής δεν μπορεί απλώς να διαβάσει ένα γραμμένο κείμενο· πρέπει να αντιμετωπίσει τις επευφημίες, τα αποδοκιμαστικά μουρμουρητά (heckling) και τις άμεσες ενστάσεις των απέναντι.

Οικειότητα και Ένταση: Η σωματική εγγύτητα, οι αντίπαλοι βρίσκονται σε απόσταση μόλις λίγων μέτρων,  κάνει τη συζήτηση πιο προσωπική, γρήγορη και ηλεκτρισμένη.

Συγκριτική Σύνοψη του Ευρωπαϊκού με το Αγγλικό μοντέλο. 

Διάσταση

Βήμα (Ευρώπη)

Έδρανο (Ηνωμένο Βασίλειο)

Φύση Λόγου

Δομημένος πολιτικός λόγος / Μονόλογος

Ζωντανή αντιπαράθεση / Διάλογος

Προετοιμασία

Ανάγνωση έτοιμων κειμένων/ομιλιών

Σημειώσεις, αυτοσχεδιασμός & αντανακλαστικά

Διακοπές & Ερωτήσεις

Θεωρούνται ενόχληση. Εκτός κανόνα

Θεσμοθετημένες (giving way) & επιθυμητές

Επικοινωνιακός Στόχος

Το εκλογικό σώμα & Τηλεόραση 

Το ίδιο το Κοινοβούλιο & ο αντίπαλος