Jefferson, Adams, Hamilton, Trump όταν η ιστορία επαναλαμβάνεται..........

 

Από τη Δευτέρα, 20 Ιανουαρίου του 2025, ημέρα έναρξης της δεύτερης θητεία του, τα διεθνή ΜΜΕ και κυρίως ο Αμερικάνικος τύπος ασχολούμενος με  την πολιτική του Προέδρου Trump δεν αναλύει τόσο τις πολιτικές του πράξεις, οι οποίες ούτως ή άλλως είναι ανερμάτιστες, αλλά κυρίως επικεντρώνεται στην απόδειξη του πρωτόγονου «Λαϊκισμού»  και της φοβικής «Δημαγωγίας» του, η Αμερική σήμερα φαίνεται σαν μια χώρα που δεν γνώρισε τον Διαφωτισμό, εκείνον τον ιδιαίτερο τρόπο που οι άνθρωποι της δύσης σκέφτονται για τον κόσμο, την εξουσία και τον ίδιο τους τον εαυτό.

Ο λαϊκισμός του Trump χαρακτηρίζεται από επίμονη άσκηση μιας πολιτικής  στρατηγικής που χωρίζει την κοινωνία της χώρας του σε "αγνούς Αμερικανούς" και σε "διεφθαρμένη ελίτ".

Η δημαγωγία του Trump εξαντλείται με λόγους που απευθύνονται στα πάθη και τους φόβους των πολιτών, αντί στην λογική τους με τη χρήση του ορθού λόγου.

Η εναρκτήρια ομιλία του Donald Trump, στην πρώτη του θητεία ως Πρόεδρος, αμέσως μετά την ορκωμοσία του ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστή των ΗΠΑ στις 20 Ιανουαρίου 2017,  διήρκεσε μόλις 16 λεπτά, έμεινε όμως στην ιστορία για το εθνικιστικό σύνθημα "America First" (Πρώτα η Αμερική), το οποίο αποτέλεσε και τον κεντρικό, από τότε άξονα της πολιτικής του.

Η "Επίθεση" στην Ελίτ

Αυτή η ομιλία του Προέδρου Trump (Inaugural Address), με την έναρξη της πρώτης του θητείας το 2017, θεωρείται το "μανιφέστο" του σύγχρονου αμερικανικού λαϊκισμού, με σφοδρή επίθεση στην Ελίτ, η αναφορά του μάλιστα ότι «η Ουάσινγκτον άκμασε, αλλά ο λαός δεν μοιράστηκε τον πλούτο της» και η υπόσχεση ότι «η 20ή Ιανουαρίου 2017 θα μείνει στη μνήμη ως η ημέρα που ο λαός έγινε ξανά ο κυρίαρχος αυτού του έθνους»,  γίνεται υπόδειγμα του λαϊκισμού παρουσιάζοντας το πολιτικό κατεστημένο ως έναν ξένο οργανισμό που εκμεταλλεύεται τον "απλό Αμερικάνο".

Η Δημαγωγία

Η πολιτική του για το πρόβλημα της μετανάστευσης με την  κατασκευή τείχους στα σύνορα με το Μεξικό και ο τρόπος παρουσίασής της στις προεκλογικές συγκεντρώσεις του, τόσο το 2016, όσο και του 2024 και οι δηλώσεις του  ότι το Μεξικό στέλνει «εγκληματίες και βιαστές» χαρακτηρίζονται ως δημαγωγικές 

Σύμφωνα με τους επικριτές του, η ρητορική αυτή δεν βασίζεται σε σύνθετα στατιστικά δεδομένα, αλλά αποσκοπεί σε απλουστευμένη λύση, "χτίστε το τείχος" σε ένα σύνθετο γεωπολιτικό πρόβλημα.

Ο Εθνικιστικός Λαϊκισμός

Οι αλλοπρόσαλλοι δασμοί κατά πάντων και η αποχώρηση του από διεθνείς συμφωνίες, όπως  από την «Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα», αποτελούν τον πυρήνα της πολιτικής του  «Εθνικιστικού Λαϊκισμού» του, όπως και η ρητορική του ότι οι ξένες χώρες «κλέβουν» τις αμερικανικές θέσεις εργασίας και οι διεθνείς οργανισμοί υπονομεύουν την αμερικανική κυριαρχία.

Η δεύτερη Προεδρική θητεία του.

Με την έναρξη της, η δεύτερη Προεδρική θητεία του Donald Trump έχει προκαλέσει  ατέλειωτες συζητήσεις στους Αμερικανούς ιστορικούς αναλυτές για την ύπαρξη ή μη, από τις απαρχές της ιδρύσεως του στο κράτος των ΗΠΑ, των δυο αρνητικών φαινομένων της πολιτικής Trump, του «Λαϊκισμού» και της «Δημαγωγίας».

Η συζήτηση των ιστορικών, που συνεχίζεται, σε όλους τους τόνους και  καθημερινά, είναι συναρπαστική καθώς οι ίδιοι οι «Πατέρες του Έθνους» σχεδίασαν το αμερικανικό σύνταγμα ακριβώς για να χαλιναγωγήσουν αυτό που αποκαλούσαν «τυραννία της πλειοψηφίας», αν και αρκετοί από αυτούς τους «Πατέρες του Έθνους» κατηγορήθηκαν ότι εφάρμοσαν έξαλλες λαϊκιστικές και δημαγωγικές πρακτικές, όπως ο Thomas Jefferson, ο Patrick Henry, ο Samuel Adams και ο Alexander Hamilton

Ο Thomas Jefferson ο πολιτικός των αγροτών.

Ο Jefferson ήταν υπέρ του «απλού αγρότη» έναντι της διεφθαρμένης ελίτ των πόλεων. Υποστήριζε την αποκέντρωση της εξουσίας και τη στενή ερμηνεία του Συντάγματος, ισχυριζόμενος ότι η κυβέρνηση πρέπει να ανήκει στον λαό και όχι σε μια κλειστή ομάδα τραπεζιτών και γραφειοκρατών. Οι πολιτικοί του αντίπαλοι (Φεντεραλιστές) τον θεωρούσαν επικίνδυνο δημαγωγό που χάιδευε τα αυτιά των αγροτών για να κερδίσει δύναμη.

Patrick Henry: Ο ρήτορας του όχλου

Γνωστός για τη φράση «Δώστε μου ελευθερία ή δώστε μου θάνατο», ο Henry ήταν ίσως ο πιο σκληρός δημαγωγός της εποχής του. Κατηγορήθηκε ότι χρησιμοποιούσε το συναίσθημα και τον φόβο για να ξεσηκώσει τις μάζες. Ήταν σφοδρός πολέμιος της ομοσπονδίας  (Anti-Federalist), υποστηρίζοντας ότι μια κεντρική κυβέρνηση θα εξελισσόταν σε μια νέα βρετανική τυραννία.

Samuel Adams: Ο πολιτικός του πεζοδρομίου.

Ήταν ο κατεξοχήν άνθρωπος διαδηλώσεων του δρόμου, ένας δημαγωγός που χειραγωγούσε τα κατώτερα στρώματα για να προκαλέσει χάος και βία, και κινητοποιούσε τις μάζες μέσω εμπρηστικών άρθρων στις λαϊκές εφημερίδες της εποχής.

Alexander Hamilton: Ο Λαϊκιστής της «επιβολής της τάξης»;

Αν και ο Χάμιλτον ήταν οπαδός της ελίτ, κατηγορήθηκε για μια άλλη μορφή δημαγωγίας. Ο Τζέφερσον τον κατηγορούσε ότι «εξαγόραζε» την υποστήριξη των πλουσίων και των εμπόρων, δημιουργώντας ένα σύστημα που ευνοούσε τους λίγους εις βάρος των πολλών. Αν και δεν ήταν «λαϊκιστής» με τη σημερινή έννοια, η επιθετική του πολιτική και η χρήση της οικονομικής ισχύος θεωρήθηκαν από πολλούς ως μια μορφή χειραγώγησης του κράτους.

Η σύγκρουση Τζέφερσον και Χάμιλτον

Η σύγκρουση μεταξύ του Τόμας Τζέφερσον και του Αλεξάντερ Χάμιλτον δεν ήταν απλώς μια προσωπική κόντρα· ήταν η θεμελιώδης σύγκρουση δύο διαφορετικών κόσμων για το τι έπρεπε να είναι η Αμερική. Αυτή η διαφωνία «έσπασε» την αρχική ομοψυχία των ιδρυτών του Αμερικάνικου Έθνους και οδήγησε στη δημιουργία του  κομματικού πολιτικού συστήματος στην Αμερική, όπως το γνωρίζουμε σήμερα. 

Η πάλη των δύο κόσμων της Αμερικής.

 Η διαμάχη ξεκίνησε μέσα στο υπουργικό συμβούλιο ενώπιον του Προέδρου Τζορτζ Ουάσινγκτον, όπου ο Χάμιλτον (Υπουργός Οικονομικών) και ο Τζέφερσον (Υπουργός Εξωτερικών) διαφώνησαν στην  πρόταση του Χάμιλτον για τη δημιουργία Ομοσπονδιακής Τράπεζας. Ο Χάμιλτον πίστευε ότι ήταν απαραίτητη για τη διαχείριση του πρωτοεμφανιζόμενου τότε δημόσιου χρέους, ενώ ο Τζέφερσον τη θεώρησε αντισυνταγματική και εργαλείο των πλουσίων βιομηχάνων του Βορρά για να ελέγχουν τον αγροτικό κόσμο του Νότου.

Αυτή η διαφωνία ανάγκασε τις δύο πλευρές να αναζητήσουν υποστήριξη, ο ένας στο Κογκρέσο και ο άλλος στον λαό και τελικά οι ιδεολογικές διαφορές αυτών των δυο πολιτικών, παρόλο που οι "Πατέρες" απεχθάνονταν την ιδέα των κομμάτων, θεωρώντας τα διχαστικά η ανάγκη όμως για μια οργανωμένη αντιπολίτευση, κατέστησε το κομματικό σύστημα αναπόφευκτο και  οδήγησε στη δημιουργία κομματικών μηχανισμών, αυτών που υπάρχουν μέχρι και σήμερα.

Το ερώτημα αν ο Donald Trump είναι δημαγωγός ή λαϊκιστής αποτελεί από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ -Ιράν, εδώ και είκοσι τρεις ημέρες, το κυρίαρχο θέμα συζήτησης μεταξύ επιφανών δημοσιογράφων και πολιτικών αναλυτών στις εφημερίδες και στα τηλεοπτικά πάνελ της Αμερικής.

Για μας όμως τους Έλληνες που γνωρίσαμε, με πρωτόγνωρο και συναρπαστικό τρόπο, τον original «Λαϊκισμό» και την αυθεντική «Δημαγωγία» της Αμερικής στις εκλογές του 1981 από τον τότε αρχηγό του σοσιαλιστικού κόμματος και καθηγητή οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Berkeley της Καλιφόρνιας, τα λόγια είναι περιττά όπως λέει και το τραγούδι, στην Ελλάδα οι δύο αυτοί όροι «Λαϊκισμός»  και «Δημαγωγία» δεν αλληλοαποκλείονται, απλά ο ένας τροφοδοτεί τον άλλο όπως πχ στον λαϊκισμό του «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο», αλλάξαμε γνώμη αμέσως για την ΕΟΚ και λίγο μετά και για το ΝΑΤΟ, όπως και στη δημαγωγία του «Έξω οι βάσεις του θανάτου εδώ και τώρα» υπογράψαμε μετά από λίγο την παρατεταμένη, ως και μόνιμη παραμονή τους λίγο μετά.